Đường cao tốc có tốc độ cao và không có giao cắt cùng mức, nên một thao tác sai như lùi xe hay dừng tùy tiện có thể gây tai nạn liên hoàn. Dưới đây là các quy tắc trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 mà người lái xe cần nắm, cũng là nội dung của nhiều câu hỏi thi.
Nhập làn vào đường cao tốc
- Có tín hiệu xin vào và nhường đường cho xe đang chạy trên đường.
- Nếu có làn đường tăng tốc thì phải cho xe chạy trên làn đó trước khi nhập vào làn của đường cao tốc.
- Quan sát xe phía sau, bảo đảm khoảng cách an toàn rồi mới nhập vào làn đường sát bên phải.
Ra khỏi đường cao tốc
- Quan sát biển báo hiệu chỉ dẫn lối ra.
- Chuyển dần sang làn đường sát bên phải.
- Nếu có làn đường giảm tốc thì cho xe đi trên làn đó trước khi ra khỏi đường cao tốc.
Nếu lỡ đi quá lối ra, phải đi tiếp đến lối ra kế tiếp. Lùi xe và quay đầu xe trên đường cao tốc đều bị cấm.
Tốc độ và khoảng cách
- Tốc độ tối đa cho phép trên đường cao tốc là 120 km/h, tốc độ tối thiểu là 60 km/h; trị số cụ thể theo biển báo trên từng tuyến.
- Khoảng cách an toàn tối thiểu khi đường khô ráo: 55 m ở tốc độ trên 60 đến 80 km/h, 70 m ở trên 80 đến 100 km/h, 100 m ở trên 100 đến 120 km/h. Trời mưa, sương mù phải giữ xa hơn.
Chi tiết xem tốc độ tối đa cho phép và khoảng cách an toàn giữa hai xe.
Dừng xe, đỗ xe và làn dừng khẩn cấp
- Chỉ được dừng xe, đỗ xe ở nơi quy định.
- Không được cho xe chạy ở làn dừng xe khẩn cấp và phần lề đường, kể cả khi đường ùn tắc.
- Khi gặp sự cố kỹ thuật hoặc trường hợp bất khả kháng buộc phải dừng: đưa xe vào làn dừng khẩn cấp cùng chiều xe chạy và bật đèn khẩn cấp.
- Nếu xe không thể di chuyển vào làn dừng khẩn cấp: bật đèn khẩn cấp, đặt biển hoặc đèn cảnh báo về phía sau xe cách tối thiểu 150 mét, và nhanh chóng báo cho Cảnh sát giao thông hoặc cơ quan quản lý đường cao tốc.
Ai không được đi trên đường cao tốc?
- Xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự.
- Xe thô sơ, người đi bộ.
- Xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ.
- Xe máy chuyên dùng có tốc độ thiết kế nhỏ hơn tốc độ tối thiểu quy định đối với đường cao tốc.
Quy định này không áp dụng với người, phương tiện và thiết bị phục vụ việc quản lý, bảo trì đường cao tốc.
Xe ưu tiên trên đường cao tốc
Xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ được đi vào đường ngược chiều, nhưng trên đường cao tốc chỉ được đi ngược chiều trên làn dừng xe khẩn cấp. Đây là lý do xe khác tuyệt đối không được chiếm làn này. Xem thứ tự và quyền của xe ưu tiên.
Câu hỏi về đường cao tốc trong bộ 600 câu
Câu 111. Những trường hợp nào dưới đây không được đi trên đường cao tốc, trừ người, phương tiện giao thông đường bộ và thiết bị phục vụ việc quản lý, bảo trì đường cao tốc?
Giải thích: Luật liệt kê các đối tượng không được đi trên đường cao tốc: xe máy chuyên dùng có tốc độ thiết kế nhỏ hơn tốc độ tối thiểu của đường cao tốc, xe chở người và chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, xe mô tô, xe gắn máy và xe tương tự, xe thô sơ, người đi bộ. Xe có tốc độ thiết kế lớn hơn mức tối thiểu thì được đi. Căn cứ: Khoản 3 Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Câu 113. Khi tham gia giao thông trên đường cao tốc, người lái xe không được thực hiện hành vi nào sau đây?
Giải thích: Trên đường cao tốc chỉ được dừng, đỗ xe ở nơi quy định; gặp sự cố thì phải vào làn dừng khẩn cấp, chỉ khi xe không thể di chuyển vào đó mới được dừng trên phần đường xe chạy và phải có báo hiệu. Lùi xe, quay đầu xe trên đường cao tốc đều bị cấm. Căn cứ: Khoản 2 Điều 25, khoản 4 Điều 15 và khoản 2 Điều 16 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Câu 114. Khi xe gặp sự cố kỹ thuật trên đường cao tốc, bạn phải xử lý như thế nào để bảo đảm an toàn giao thông?
Giải thích: Khi gặp sự cố trên đường cao tốc, được dừng, đỗ xe ở làn dừng khẩn cấp cùng chiều và phải bật đèn khẩn cấp; nếu không vào được làn này thì bật đèn khẩn cấp, đặt biển hoặc đèn cảnh báo phía sau xe tối thiểu 150 mét và báo ngay cho Cảnh sát giao thông hoặc cơ quan quản lý đường cao tốc. Căn cứ: Khoản 2 Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Câu 115. Trên đường cao tốc, người lái xe xử lý như thế nào khi đã vượt quá lối ra của đường định rẽ?
Giải thích: Trên đường cao tốc không được lùi xe, không được quay đầu xe và không được cho xe chạy trên phần lề đường. Vì vậy khi lỡ qua lối ra, cách duy nhất đúng luật và an toàn là đi tiếp đến lối ra kế tiếp. Căn cứ: Khoản 4 Điều 15, khoản 2 Điều 16 và điểm c khoản 1 Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Câu 116. Khi xảy ra ùn tắc trên đường cao tốc có làn dừng xe khẩn cấp, người lái xe có được cho xe chạy ở làn dừng xe khẩn cấp để nhanh chóng thoát khỏi khu vực ùn tắc không (trừ xe ưu tiên)?
Giải thích: Trên đường cao tốc, người lái xe "không được cho xe chạy ở làn dừng xe khẩn cấp và phần lề đường", kể cả khi ùn tắc. Làn này phải để trống cho xe gặp sự cố và xe ưu tiên như cứu thương, chữa cháy tiếp cận hiện trường. Căn cứ: Điểm c khoản 1 Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Câu 250. Người lái xe được dừng xe, đỗ xe trên làn dừng khẩn cấp của đường cao tốc trong trường hợp nào dưới đây?
Giải thích: Trên đường cao tốc chỉ được dừng xe, đỗ xe ở nơi quy định; chỉ khi gặp sự cố kỹ thuật hoặc trường hợp bất khả kháng khác mới được dừng, đỗ ở làn dừng khẩn cấp và phải bật đèn khẩn cấp. Nghỉ ngơi, đi vệ sinh, chụp ảnh không phải là trường hợp khẩn cấp. Căn cứ: Khoản 2 Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Nguồn: Điều 15, 16, 25, 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024; Điều 9 và Điều 11 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT.